انتخاب مسیر تحصیلی و شغلی یکی از مهمترین تصمیمات زندگی است. بسیاری از ما در مقاطعی از زندگی با این پرسش روبرو میشویم که در بحث علاقه و استعداد در انتخاب رشته و شغل، این دو عامل تا چه حد اهمیت دارند؟ آیا باید دنبال چیزی برویم که قلبمان میگوید، یا چیزی که در آن مهارت داریم؟ یا کاری که از آن فقط درآمد خوبی داریم اما برایمان معنی و ارزشی ندارد. بیایید نگاهی دقیقتر به نقش این دو فاکتور کلیدی بیندازیم.
نقش پررنگ علاقه
علاقه مانند سوخت موتور است. وقتی به کاری علاقهمندید، برای ادامه فعالیت انگیزه دارید و مشتاقید آن را به اتمام برسانید. احساس لذت، شادی و رضایت میکنید و در آن فعالیت غرق میشوید. علاقه باعث میشود خستگی را کمتر حس کنید و حتی حاضرید برای آن زمان و تلاش بیشتری صرف کنید.
میانبر برای رسیدن به توانمندی
اما فقط علاقه کافیست؟ اینجا نقش استعداد مطرح میشود. استعداد داشتن در کاری یعنی تبدیل تواناییهای بالقوه به تواناییهای بالفعل با هزینه کمتر و سرعت بیشتر. اگر در کاری استعداد دارید، احتمالاً سریعتر یاد میگیرید و با تلاش کمتری به سطوح بالاتری از مهارت میرسید. این میتواند مسیر را برایتان هموارتر کند.
ترکیب جادویی یا تلاش بیشتر؟
ایدهآل این است که کاری پیدا کنید که هم به آن علاقه دارید و هم در آن استعداد دارید. در واقع، ترکیب علاقه و استعداد در انتخاب رشته و شغل میتواند فرمول موفقیت باشد. اما اگر به کاری علاقهمندید ولی استعداد کافی در آن ندارید چه؟ احتمالاً میتوانید در آن توانمند شوید.
نکته مهم، بحث هزینه است. شما میتوانید با صرف زمان بیشتر و تکرار بیشتر به مهارت لازم دست پیدا کنید. فقط باید آگاه باشید که هزینههای بیشتری (زمان و تکرار بیشتر) باید بپردازید. با این حال، اگر علاقهتان پایدار نباشد و آن کار برای شما معنی و ارزشی ندارد، حتی با وجود استعداد یا مهارت، ممکن است در بلندمدت از آن کار رضایت نداشته باشید.
فراتر از علاقه و استعداد
انتخاب رشته و شغل فقط محدود به علاقه و استعداد نیست. باید جوانب دیگر حرفه را بسنجید.
- آیا معنا و ارزشی بیشتر از کسب درآمد دارد؟
- با چه افرادی قرار است تعامل کنید؟
- مدل کسب درآمد چگونه است؟
- طول عمر حرفه چقدر است؟
چطور بفهمیم مسیر درست کدام است؟
برای انتخابی آگاهانهتر، فهرستی از فعالیتهای مد نظرتان تهیه کنید. کتابهای مرجع آن رشته یا شغل را بخوانید و ببینید چه احساسی دارید. از خودتان بپرسید حاضرید مثلاً هفت تا نه سال این درسها را بخوانید؟
با افراد متخصص در آن حوزه صحبت کنید و حتی در محل کارشان حاضر شوید و کارشان را از نزدیک ببینید. سپس از خودتان بپرسید آیا حاضرید این کار را هشت ساعت در روز انجام دهید؟
توجه به نشانههای احساسی مانند لذت، انگیزه و غرق شدن حین انجام آن فعالیت میتواند راهگشا باشد.
پیشنهاد کتاب
کتاب یافتن جوهردرون
در نهایت…
علاقه و استعداد هر دو قطبنماهای مهمی هستند. علاقه نیروی پیشبرنده و استعداد تسهیلکننده است. اما مسیر شغلی ابعاد وسیعتری دارد و نیازمند نگاهی چندوجهی است. با بررسی دقیق، تجربه کردن و پرسیدن سوالات درست از خود و دیگران، میتوانید گامهای مطمئنتری در این مسیر بردارید.
